Wanneer we aankomen bij het slavernijmuseum maakt het zien van de zeecontainer van Kunstproject Armazoen specifiek op deze locatie een zeer diepe en emotionele indruk. Dit Nederlandse verhaal, uit het land waar ik geboren ben, wat zich zo ver heeft uitgestrekt en waarvan de gevolgen op de diverse locaties tot op de dag van vandaag nog steeds zo'n niet te ontkennen doorwerking hebben... Ik kan wat ik voel niet goed onder woorden brengen, maar feit is dat deze gedeelde geschiedenis letterlijk in mijn DNA zit. Op een manier die ik verder niet kan uitleggen kan ik het fysiek waarnemen.

Voor Kunstproject Armazoen creëerde contextprogrammeringspartner en beeldend kunstenaar Iris Buchholz haar werk “Memorial of Names, The Vanishing Half”.

Dit werk is een kunstinstallatie die fungeert als een mobiel monument voor de Angolese slachtoffers van de transatlantische slavenhandel. Voordat slaafgemaakten aan boord van de schepen gingen, werden ze gedoopt en beroofd van hun namen.

Het kunstwerk, gemaakt van 6000 kleine aluminium labels, bedekt de linkerkant van de zeecontainer van Art Project Armazoen. Ter nagedachtenis worden bezoekers van het project uitgenodigd om één verloren gegaande naam een voorouder te graveren op een van de aluminium labels, die vervolgens op de zeecontainer van Kunstproject Armazoen worden bevestigd.

De zeecontainer staat op het terrein dat aan de voet van het gebouw van het slavernijmuseum ligt. Door het team van onze contextprogrammeringspartner wordt de laatste hand wordt gelegd aan het in orde maken van de container.

Na alle inspanningen is het dan eindelijk zover: Kunstproject Armazoen kan van start gaan op haar eerste internationale locatie, Angola!

Donderdag 20 november: op bezoek bij de Nederlandse Ambassade

Samen met het team van onze contextprogrammeringspartner zijn Afra en ik de volgende dag uitgenodigd bij de Nederlandse ambassade in Luanda, Angola. Hier vindt een officiële presenatie van Kunstproject Armazoen plaats voor diverse genodigden. Er wordt een mooie toespraak gehouden door ambassadeur Hennie de Vries, gevolgd door presentaties van partners Iris Buchholz en Claudio Chocolate en een ontroerende voordracht van spoken word kunstenaar Jaliya The Bird.

Vrijdag 21 november: de officiële opening van Kunstproject Armazoen in Angola!

Het is voor ons allemaal een bijzondere dag, we hebben hier jarenlang naartoe gewerkt!

Ambassadeur in Angola Henny de Vries is al vanaf vroeg in de ochtend bij het slavernijmuseum aanwezig om Kunstproject Armazoen en de contextprogrammering zoals deze door onze partners is samengesteld officieel te openen.

Het is het begin van een prachtige dag. Diverse genodigden en scholen hebben gehoor gegeven aan de uitnodiging om deze bijzondere dag bij te wonen. Leerlingen en studenten van zeer uiteenlopede leeftijden hebben zich in grote groepen verzameld op het terrein rond de zeecontainer van Kunstproject Armazoen met daarin de dansfilm. Gezien de inhoud van de film is deze helaas alleen geschikt vanaf een bepaalde leeftijd, dus de allerjongsten nemen geen deel aan dit onderdeel.

Er vindt wederom een performance van spoken word kunstenaar Jaliya The Bird plaats, gevolgd door een onderhoudende danstheater voorstelling uitgevoerd door een kleine groep jong volwassen spelers.

De contextprogrammering, waar het samen te stellen kunstwerk "Memory of Names, The Vanishing Half" van Iris Buchholz onder valt, wordt gepresenteerd en met grote interesse en enthousiasme ontvangen.

Zaterdag 22 november: Kunstproject Armazoen open voor publiek en het neerleggen van de vlag

Vanaf deze dag wordt Kunstproject Armazoen officieel toegankelijk voor alle bezoekers van het Museu Nacional da Escravatura de Angola.

Dit is ook het moment dat de vlag die de route van onze reizende zeecontainer fysiek heeft overgenomen op het terrein van het slavernijmuseum neergelegd wordt om door nazaten van deze gedeelde geschiedenis ondertekend te worden.

Ik heb twee exemplaren van de vlag laten maken, één extra voor het geval er tijdens de reis iets met de vlag gebeurt.

Aanvankelijk merk ik dat ik me erg afvraag of bezoekers wel bereid zullen zijn om hun naam op deze manier te delen en daarmee te verbinden aan dit project en deze donkere kant van onze gedeelde geschiedenis. Feit is dat de wijze hoe de verschillende onderdelen van Kunstproject Armazoen ervaren worden, sterk onder invloed staat van culturele, etnische, historische en persoonlijke achtergrond en ervaring. Vanuit welke lens kijk je?

Maar het blijkt dat er een grote en oprechte interesse is om op deze manier, dus d.m.v. het schrijven van de eigen naam op de vlag die straks door zal reizen naar haar tweede internationale locatie, Curaçao, een persoonlijke verbinding met het project en daarmee symbolisch met elkaar aan te gaan.

Door onze locatie pal naast het Slavernijmuseum en het het uitnodigen van scholen door onze partner ontvangt Kunstproject Armazoen in de daaropvolgende dagen veel bezoekers.

Vrijdag 28 november: bezoek aan dansgezelschap CDC Angola

Ik heb contact gezocht met een beroemd modern dansgezelschap Companhia de Dança Contemporânea de Angola dat al meer dan 30 jaar bestaat. In Nederland is werk van dit gezelschap tevens te zien geweest tijdens het Afrovibes Festival.

Op deze dag vertrek ik vroeg in de ochtend om een les (dagelijkse training) en repetities van dit prachtige gezelschap te kunnen bijwonen. Zoals verwacht is het erg indrukwekkend. Er wordt begonnen met een klassieke/academische warming up, gevolgd repetities van twee verschillende choreografieën. Inspirerend is om de diversiteit en het veelzijdige het bewegingsvocabulaire van deze groep dansers te zien.

Na afloop heb ik de mogelijkheid een uitgebreid met de groep te hebben waarbij achtergronden en ervaringen als dansprofessionals over en weer worden uitgewisseld.

Uiteraard heb ik mijn vlaggen ook hiernaartoe meegenomen en gelukkig reageert iedereen enthousiast op mijn vraag of ze deze alsjeblieft willen ondertekenen! En na afloop van deze bijzondere ochtend en middag ontvang ik ook nog eens een prachtig jubileumboek dat in 2022 is uitgekomen ter viering van hun dertig jarig bestaan.

Aan het eind van de middag word ik door oprichtster en artistiek directeur Ana Clara Guerra Marques met de taxi thuis afgezet. Tijdens de rit vertelt ze mij meer over de geschiedenis van het gezelschap en de uitdagingen waar ze al decennialang mee te maken hebben, zoals het uitblijven van echte erkenning en ondersteuning voor hun werk in het land zelf, en de uitdaging van het na al die tijd nog steeds niet hebben van een vaste locatie. Toch is ook dit voor mij een bijzonder inspirerend onderdeel van de kennismaking met dit gezelschap want het leert me veel over het vasthouden aan je gedrevenheid en het hebben (en inzetten!) van een enorme betrokkenheid en doorzettingsvermogen.

November / december: afronding van Kunstproject Armazoen in Angola

Langzaam maar zeker wordt het tijd om ons voor te bereiden voor de reis terug naar huis.

De natuur waar we al een glimps van hebben opgevangen is adembenemend mooi.

Terug bij de zeecontainer vinden de laatste ontmoetingen en gesprekken met bezoekers plaats over dit deel van onze gedeelde slavernijgeschiedenis, de vlaggen worden voor een laatste keer op deze plek ondertekend, en er worden nog heel wat foto's en video's gemaakt.

Een zeer grote dank gaat uit naar onze contextprogrammeringspartner op deze locatie: Iris Buchholz en Claudio Chocolate / 9FILMS.

Maar dan is het helaas toch echt tijd geworden om afscheid te gaan nemen van dit eerste onvergetelijke gedeelte van deze hele bijzondere internationale reis.